શબ-એ-મેરાજ

 

Courtesy: Gemini 

શબ-એ-મેરાજ: વિજ્ઞાન, સમયનો સિદ્ધાંત અને ઇસ્લામની સચ્ચાઈનું વિરાટ દર્શન

લેખક:  ઈશાકમિયાં સૈયદ

શબ-એ-મેરાજ એ ઇસ્લામિક ઇતિહાસની સૌથી અદ્ભુત અને ચમત્કારિક ઘટના છે, જે વિજ્ઞાન, તર્ક અને આધ્યાત્મિકતાના અનોખા સંગમ સમાન છે. આ મુસાફરી માત્ર જમીનથી આકાશ સુધીની ભૌતિક સફર નહોતી, પરંતુ તે સમય અને અવકાશ (Time and Space) ના પ્રચલિત નિયમોને તોડીને અલ્લાહની અસીમ શક્તિનું જીવંત પ્રદર્શન હતું.

૧. જમીનથી અર્શ સુધીનું દિવ્ય પ્રયાણ

રજબ માસની ૨૭મી રાત્રે, જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ ગાઢ નિદ્રામાં હતું, ત્યારે અલ્લાહના આદેશથી હઝરત જિબ્રાઈલ (અ.સ.) 'બુરાક' નામની નૂરાની સવારી લઈને નબી-એ-પાક સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ ની સેવામાં હાજર થયા. આ પ્રવાસના મુખ્ય બે તબક્કા હતા:

• ઇસરા: પયગંબર સાહેબ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ મક્કાની મસ્જિદ-એ-હરામથી જેરૂસલેમની મસ્જિદ-એ-અકસા પહોંચ્યા, જ્યાં તેમણે તમામ અંબિયાઓ (પયગંબરો) ની ઈમામત કરી.
• મેરાજ: અહીંથી આકાશી પ્રવાસ શરૂ થયો. આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ સાતેય આકાશોમાંથી પસાર થયા અને અંતે 'સિદ્રતુલ મુન્તહા' (બ્રહ્માંડની અંતિમ સીમા) પર પહોંચ્યા.

ત્યાંથી આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ એ અલ્લાહના ખાસ આમંત્રણ પર 'અર્શ-એ-આઝમ' પર પહોંચીને અલ્લાહ સાથે સીધો સંવાદ કર્યો અને દીદાર કર્યા.

૨. સમયનો સિદ્ધાંત: થીયરી ઓફ રિલેટિવિટી અને મેરાજ

મેરાજની ઘટનાનું સૌથી ક્રાંતિકારી પાસું 'સમય' છે. હદીસના વર્ણન મુજબ, જ્યારે આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ મેરાજથી પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમના ઘરના દરવાજાની સાંકળ હજુ હલી રહી હતી, તેમનું બિસ્તર હજુ ગરમ હતું અને વુઝૂનું પાણી હજુ વહી રહ્યું હતું. આ હકીકત આધુનિક ભૌતિક વિજ્ઞાનના 'ટાઈમ ડિલેશન' (Time Dilation) ના સિદ્ધાંતને સાબિત કરે છે.

મહાન વૈજ્ઞાનિક આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈનની 'થીયરી ઓફ રિલેટિવિટી' કહે છે કે સમય સ્થિર નથી, તે ગતિ (Velocity) સાથે બદલાય છે. જો કોઈ પદાર્થ પ્રકાશની ગતિની નજીક મુસાફરી કરે, તો તેના માટે સમય અત્યંત ધીમો પડી જાય છે. 'બુરાક' શબ્દ 'બર્ક' (વીજળી/પ્રકાશ) પરથી આવ્યો છે. જ્યારે આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ એ પ્રકાશથી પણ વધુ ગતિએ મુસાફરી કરી, ત્યારે પૃથ્વીનો સમય તેમના માટે લગભગ થંભી ગયો. ૧૪૦૦ વર્ષ પહેલાં ઇસ્લામે આ વૈજ્ઞાનિક સત્ય દુનિયા સમક્ષ મૂકી દીધું હતું, જેને સાબિત કરવામાં વિજ્ઞાનને સદીઓ લાગી.

૩. ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સ અને વાર્મહોલ્સ (Wormholes)

વૈજ્ઞાનિકો આજે માને છે કે બ્રહ્માંડમાં એવા ટૂંકા રસ્તાઓ હોઈ શકે છે જેને 'વાર્મહોલ્સ' કહેવામાં આવે છે, જે લાખો પ્રકાશવર્ષનું અંતર સેકન્ડોમાં કાપી શકે છે. મેરાજની સફર આ આધુનિક વૈજ્ઞાનિક કલ્પનાનું વાસ્તવિક ઉદાહરણ છે. તે સાબિત કરે છે કે અલ્લાહ જે સમય અને અવકાશનો નિર્માતા છે, તે તેના નિયમોને બદલવા માટે સક્ષમ છે.

૪. બાયોલોજી અને 'શક્કે સદર' નું રહસ્ય

અંતરિક્ષમાં શૂન્યાવકાશ અને ઓક્સિજનના અભાવમાં માનવ શરીરનું ટકી રહેવું અશક્ય છે. પરંતુ સફર પહેલાં જિબ્રાઈલ (અ.સ.) એ આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ નું 'શક્કે સદર' (હૃદયનું શુદ્ધિકરણ) કર્યું હતું. આધ્યાત્મિક વિજ્ઞાન મુજબ, આ એક દિવ્ય સર્જરી હતી જેણે આપ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ ના શરીરને નૂરાની બનાવી દીધું, જેથી તે અવકાશના દબાણ અને અત્યંત વેગને સહન કરી શકે. આ 'સુપર-સાયન્સ' એ ઇસ્લામની સચ્ચાઈનો મોટો પુરાવો છે.

૫. નમાઝ: મોમિનની આધ્યાત્મિક મેરાજ

મેરાજની રાત્રે માનવજાતને મળેલી સૌથી અમૂલ્ય ભેટ 'નમાઝ' છે. અલ્લાહ તાલાએ ઉમ્મત માટે નમાઝને એક એવું રૂહાની માધ્યમ બનાવ્યું છે કે બંદો જ્યારે સજદો કરે છે, ત્યારે તેનું આધ્યાત્મિક જોડાણ સીધું અર્શ સાથે થાય છે. વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, સજદાની સ્થિતિમાં મગજમાં લોહીનું પરિભ્રમણ વધે છે અને મન 'આલ્ફા સ્ટેટ' માં પહોંચે છે, જે માનસિક શાંતિ અને અલ્લાહ સાથેના જોડાણનો સર્વોચ્ચ બિંદુ છે.

૬. ઉચ્ચ પરિમાણો (Higher Dimensions) ની સમજ

આ પ્રવાસે સાબિત કર્યું કે આ પૃથ્વી અને આપણે જે ત્રણ પરિમાણો (3D) માં રહીએ છીએ, તેનાથી પર પણ અન્ય ઉચ્ચ પરિમાણો અસ્તિત્વ ધરાવે છે. મેરાજ એ બ્રહ્માંડની પેલે પાર રહેલા જગતની વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર છે. તે સાબિત કરે છે કે ઇસ્લામ માત્ર પરંપરાગત ધર્મ નથી, પરંતુ તે બ્રહ્માંડના સર્વકાલીન ભૌતિક અને આધ્યાત્મિક નિયમો સાથે જોડાયેલો છે.

૭.પ્રકાશ વર્ષ, ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સ અને વાર્મહોલ્સ એ આધુનિક વિજ્ઞાનના અત્યંત રસપ્રદ વિષયો છે, જેનો ઉલ્લેખ મેરાજની મહાન સફરના સંદર્ભમાં પણ કરવામાં આવે છે. તેની ટૂંકી સમજ નીચે મુજબ છે:

1. પ્રકાશ વર્ષ (Light Year)

પ્રકાશ વર્ષ એ સમયનું નહીં, પરંતુ અંતર માપવાનો એકમ છે.

 * વ્યાખ્યા: શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશ એક વર્ષમાં જેટલું અંતર કાપે છે, તેને 'એક પ્રકાશ વર્ષ' કહેવામાં આવે છે.

 * વેગ: પ્રકાશની ગતિ સેકન્ડના અંદાજે 3,00,000 કિલોમીટર હોય છે.

 * મહત્વ: બ્રહ્માંડ એટલું વિશાળ છે કે તારાઓ અને ગેલેક્સીઓ વચ્ચેનું અંતર કિલોમીટરમાં માપવું અશક્ય છે, તેથી વૈજ્ઞાનિકો 'પ્રકાશ વર્ષ'નો ઉપયોગ કરે છે.

2. ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સ (Quantum Physics)

આ ભૌતિક વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે અણુ (Atoms) અને સબ-એટોમિક કણો (જેમ કે પ્રોટોન, ન્યુટ્રોન, ઇલેક્ટ્રોન) ના સ્તરે પદાર્થ અને ઉર્જાના વર્તનને સમજાવે છે.

 * મુખ્ય સિદ્ધાંત: આ સ્તરે કુદરતના સામાન્ય ભૌતિક નિયમો બદલાઈ જાય છે. એક જ કણ એકસાથે બે જગ્યાએ હોઈ શકે છે અથવા તે તરંગ (Wave) અને કણ (Particle) એમ બંને રીતે વર્તી શકે છે.

 * મેરાજ સાથે સંબંધ: મેરાજની સફરમાં જે ચમત્કારો જોવા મળ્યા, તે આ આધુનિક 'સુપર-સાયન્સ' ના નિયમો સાથે સુસંગત જણાય છે.

૩. વાર્મહોલ્સ (Wormholes)

વાર્મહોલ્સ એ અવકાશ (Space-time) માં કલ્પના કરવામાં આવેલો એક ટૂંકો રસ્તો (Shortcut) છે.

 * કાર્યપદ્ધતિ: કલ્પના કરો કે બ્રહ્માંડ એક કાગળ છે, વાર્મહોલ્સ તે કાગળના બે છેડાને જોડી દેતી એક સુરંગ જેવું કામ કરે છે. તે લાખો પ્રકાશવર્ષનું અંતર સેકન્ડોમાં કાપી શકે છે.

 * પ્રાસંગિકતા: મેરાજની મુસાફરીમાં પૃથ્વીથી અર્શ સુધીનું અબજો માઈલનું અંતર પળવારમાં કપાઈ ગયું હતું, જે આધુનિક વિજ્ઞાનની 'વાર્મહોલ્સ'ની કલ્પનાનું વાસ્તવિક ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

૮. નિષ્કર્ષ અને ઇસ્લામની સચ્ચાઈ

મેરાજની રાત એ માનવબુદ્ધિની મર્યાદા અને અલ્લાહની અનંત શક્તિનું મિલન છે. જે અલ્લાહ અબજો ગેલેક્સીઓને અંકુશમાં રાખી શકે છે, તેના માટે સમયને અટકાવી દેવો એ જરાય અશક્ય નથી. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે પયગંબર હઝરત મુહમ્મદ સલ્લાહુ અલહી વસલ્લમ સમગ્ર બ્રહ્માંડ (રહમતુલ લિલ આલમીન) માટે રહેમત છે. મેરાજની ઘટના એ વાતની જીવંત સાબિતી છે કે કુરાન અલ્લાહનો સાચો કલામ છે. તે માનવજાતને સંદેશ આપે છે કે જો તમે તમારા હૃદયને દુનિયાની લાલચથી સાફ રાખો અને નમાઝની પાબંદી કરો, તો તમે પણ આધ્યાત્મિક રીતે અલ્લાહનો કુર્બ (સમીપતા) હાંસલ કરી શકો છો. આ ઘટના દરેક યુગના વિચારકો અને વૈજ્ઞાનિકો માટે ઇસ્લામની સચ્ચાઈનો અફર પુરાવો છે.

વિશેષ નોંધ: આ ઘટનાને મૌલવીઓ પોતાની સદીઓ જૂની વર્ણન શૈલી અને શ્રદ્ધાને આધાર બનાવીને લોકોને સમજાવે છે, જે આજના ભણેલા યુવાનને ઘણીવાર સમજાતી નથી. જોકે આ ઘટના વૈજ્ઞાનિક રીતે પુરવાર કરી શકાય છે, પરંતુ તેના માટે મૌલવીઓ અને ધર્મગુરુઓએ આધુનિક શિક્ષણ લેવું પડશે અને વિજ્ઞાન ભણવું પડશે.